Kovid-19 DNA'sı Neandertallerden geçmiş

BİLİM, 07 Temmuz 2020 13:34

Yeni bir araştırmaya göre, Kovid-19’a bağlı bir DNA dizisi, 60.000 yıl önce Neandertallerden bize geçmiş.

Kovid-19 DNA'sı Neandertallerden geçmiş

Bilim insanları bu özel DNA dizisinin neden koronavirüsten ciddi hastalık riskini artırdığını henüz bilmiyorlar. Ancak Cuma günü çevrimiçi olarak yayınlanan ve henüz bilimsel bir dergide yayınlanmayan yeni bulgular, modern sağlığa ilişkin bazı ipuçlarının nasıl geçmişten kaynaklandığını gösteriyor.

Bu yeni çalışmaya dahil olmayan genetikçi Joshua Akey, “60.000 yıl önce meydana gelen bu melezlenmenin etkisi bugün hâlâ etkili.” diyor.

Çalışmada, Kromozom 3’te altı gene yayılan bu genom parçasının insanlık tarihi boyunca şaşırtıcı bir yolculuğa çıktığı bulundu.

Bir olasılık, Neandertal versiyonunun zararlı olması ve zaman içinde her şeyden daha nadir hale gelmesi. Segmentin Güney Asya’daki insanların sağlığını iyileştirmesi ve belki de bölgedeki virüslere karşı güçlü bir bağışıklık tepkisi sağlaması da mümkün.

Çalışmanın ortak yazarı Svante Paabo, “Bu noktada bunun salt bir spekülasyon olduğunu vurgulamak gerekir.” diyor.

Araştırmacılar Kovid-19’un neden bazı insanlar için diğerlerinden daha tehlikeli olduğunu anlamaya başlıyor. Yaşlı insanların genç hastalardan daha ağır hasta olma olasılığı daha yüksek. Erkekler kadınlardan daha fazla risk altında.

Sosyal eşitsizlik de önemli. Amerika Birleşik Devletleri’nde, siyah insanların, muhtemelen ülkenin kısmen sistemik ırkçılık geçmişinden dolayı, koronavirüsten ciddi şekilde hasta olma olasılığı çok daha yüksek. Bu durum siyah insanların, diyabet gibi kronik hastalıkların yanı sıra yaşam koşulları ve virüse maruz kalmayı artırabilecek işlerde çalışmasına neden oldu.

Genler de önemli bir rol oynuyor. Geçen ay araştırmacılar, İtalya ve İspanya’da Kovid-19 ile ağır hasta olan insanları sadece hafif enfeksiyonları olanlarla karşılaştırdı. Genomda daha büyük bir riskle ilişkili iki yer buldular. Biri Kromozom 9 üzerindeydi ve kan tipini belirleyen bir gen olan ABO’yu içeriyordu. Diğeri, Kromozom 3’teki Neandertal segmentiydi.

Ancak bu genetik bulgular, koronavirüs ile enfekte olan daha fazla insan incelendiğinde hızla güncelleniyor. Geçen hafta, Kovid-19 Taşıyıcı Genetik Girişimi adı verilen uluslararası bir bilim insanı grubu, kan grubuna göre riskin değişmediğini gösteren yeni bir veri seti yayınladı.

Yeni veriler, hastalık ile Kromozom 3 segmenti arasında daha da güçlü bir bağlantı olduğunu gösterdi. Varyantın iki kopyasını taşıyan kişilerin, ağır hastalıktan muzdarip olma olasılığı, olmayanlara göre üç kat daha fazlaydı.

Pazartesi günü yeni veri grubunun yayınlanmasından sonra, Dr. Zeberg, Kromozom 3 segmentinin Neandertallerden aktarılıp aktarılmadığını öğrenmeye karar verdi.

Yaklaşık 60.000 yıl önce, modern insanların bazı ataları Afrika’dan çıktı ve Avrupa, Asya ve Avustralya’yı ulaştı. Bu insanlar Neandertallerle karşılaştı ve melezleşti. Neandertal DNA’sı gen havuzumuza girdikten sonra, Neandertallerin neslinin tükenmesinden çok sonra bile nesiller boyunca yayıldı.

Çoğu Neandertal geninin modern insanlar için zararlı olduğu ortaya çıktı. İnsanların sağlığı üzerinde yük olmuş olabilirler veya çocuk sahibi olmayı zorlaştırmış olabilirlerdi. Sonuç olarak, Neandertal genleri daha nadir hale geldi ve birçoğu gen havuzumuzdan kayboldu.

Ancak bazı genler evrimsel bir üstünlük sağlamış ve oldukça yaygın hale gelmişti. Mayıs ayında, Max Planck Enstitüsü’nden Dr. Zeberg, Dr. Paabo ve Dr. Janet Kelso, Avrupa’daki kadınların üçte birinin Neandertal hormon reseptörü olduğunu keşfetti. Bu reseptör, artan doğurganlık ve daha az düşük yapma ile ilişkili çıktı.

Dr. Zeberg bugün yaygın olan diğer Neandertal genlerinin virüslerle savaşmamıza yardımcı olduğunu biliyordu. Modern insanlar Asya ve Avrupa’ya yayıldığında, Neandertallerin zaten savunma geliştirdikleri yeni virüslerle karşılaşmış olabilirlerdi. O zamandan beri bu genlere sahibiz.

Dr. Zeberg, Neandertal genomlarının çevrimiçi veritabanında Kromozom 3’e baktı. İnsanların ciddi Kovid-19 riskini artıran versiyonun, 50.000 yıl önce Hırvatistan’da yaşayan bir Neandertal’de bulunan versiyonla aynı olduğunu buldu.

Vanderbilt Üniversitesi’nde çalışmaya dahil olmayan bir genetikçi olan Tony Capra, Neandertallerden aldığımız bir yığın DNA’nın aslında belki de diğer virüslere karşı bir fayda sağlamamış olmasının makul olduğunu düşündü. “Ama bu 40.000 yıl önceydi ve işte şimdi bu noktadayız” diyor.

Eski virüslere karşı çalışan bir bağışıklık tepkisinin, yeni koronavirüse karşı aşırı tepki göstermesi mümkün. Ciddi Kovid-19 vakaları geliştiren insanlar genellikle bunu yapar, çünkü bağışıklık sistemleri akciğerlerini yaralayan ve iltihaplanmaya neden olan kontrolsüz saldırılar başlatır.

Dr. Zeberg ve diğer araştırmacılar daha fazla hasta üzerinde inceleme yaptıklarında, bu Neandertal segmentinin Covid-19 ile güçlü bir bağlantı kurmaya devam edip etmediği açık bir soru.

BİLİM, 07 Temmuz 2020 13:34

Yorumlar (0)

Kalan karakter : 450
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
AYM, Canan Karatay'a verilen 'meslekten alıkoyma' cezasını hak ihlali saydı

AYM, Canan Karatay'a verilen 'meslekten alıkoyma' cezasını hak ihlali saydı

Akşener: Tutunacakları tek bir dalları kaldı

Akşener: Tutunacakları tek bir dalları kaldı

AKOM'dan İstanbul için sağanak uyarısı: Saat verildi

AKOM'dan İstanbul için sağanak uyarısı: Saat verildi

Erdoğan: 2023 bizim için final değil yeni bir başlangıç olacak

Erdoğan: 2023 bizim için final değil yeni bir başlangıç olacak

Bakan Çavuşoğlu: ABD ile sorunlarımızı çözmek istiyoruz

Bakan Çavuşoğlu: ABD ile sorunlarımızı çözmek istiyoruz

Benzine bir zam daha: Bir haftada 3,51 lira zam

Benzine bir zam daha: Bir haftada 3,51 lira zam

İmamoğlu İBB Sözcülüğü biriminin kaldırıldığını doğruladı

İmamoğlu İBB Sözcülüğü biriminin kaldırıldığını doğruladı

Finlandiya ve İsveç NATO'ya resmen başvurdu

Finlandiya ve İsveç NATO'ya resmen başvurdu

Ekrem İmamoğlu'ndan 'Atatürk Havalimanı' tepkisi

Ekrem İmamoğlu'ndan 'Atatürk Havalimanı' tepkisi

Kadıköy Belediye Başkanı'ndan operasyonla ilgili açıklama: 'Ne olduğunu net olarak bilmiyoruz'

Kadıköy Belediye Başkanı'ndan operasyonla ilgili açıklama: 'Ne olduğunu net olarak bilmiyoruz'

Türkiye’de genç nüfusun en fazla ve en az olduğu kentler belli oldu

Türkiye’de genç nüfusun en fazla ve en az olduğu kentler belli oldu

Kılıçdaroğlu: Siyasi yasak kararını asla tanımıyoruz, Canan Kaftancıoğlu İstanbul il başkanımızdır

Kılıçdaroğlu: Siyasi yasak kararını asla tanımıyoruz, Canan Kaftancıoğlu İstanbul il başkanımızdır

Nisa bebeğin annesine tahliye

Nisa bebeğin annesine tahliye

Ankara Büyükşehir’den 19 Mayıs’a yakışır coşkulu kutlama programı

Ankara Büyükşehir’den 19 Mayıs’a yakışır coşkulu kutlama programı

Kartal’da 19 Mayıs kutlamaları başladı

Kartal’da 19 Mayıs kutlamaları başladı

‘Glutensiz Hayat Şenliği’ Kartal’da Yapıldı

‘Glutensiz Hayat Şenliği’ Kartal’da Yapıldı

Kartal’da 19 Mayıs 3 gün 3 gece kutlanacak

Kartal’da 19 Mayıs 3 gün 3 gece kutlanacak

Kartal Belediye Başkanı Gökhan Yüksel, ICLEI Dünya Kongresi'ne Katıldı

Kartal Belediye Başkanı Gökhan Yüksel, ICLEI Dünya Kongresi'ne Katıldı

Merhum Hüseyin Kabacıoğlu Mezarı Başında Anıldı

Merhum Hüseyin Kabacıoğlu Mezarı Başında Anıldı

Canan Kaftancıoğlu, pistleri yıkılmaya başlanan Atatürk Havalimanı'nda

Canan Kaftancıoğlu, pistleri yıkılmaya başlanan Atatürk Havalimanı'nda

Dolar yükselişte: 16'ya yaklaştı

Dolar yükselişte: 16'ya yaklaştı

Canan Kaftancıoğlu teslim olmak için dilekçe verecek

Canan Kaftancıoğlu teslim olmak için dilekçe verecek

NATO Genel Sekreteri Stoltenberg'den Türkiye açıklaması

NATO Genel Sekreteri Stoltenberg'den Türkiye açıklaması

Buğday fiyatları Hindistan'ın yasak kararıyla sıçradı

Buğday fiyatları Hindistan'ın yasak kararıyla sıçradı

Trafik sigortası azami primleri yüzde 25 artacak

Trafik sigortası azami primleri yüzde 25 artacak

Türkiye'de Koronavirüs: 4 kişi daha hayatını kaybetti, bin 254 yeni vaka

Türkiye'de Koronavirüs: 4 kişi daha hayatını kaybetti, bin 254 yeni vaka

Kadıköy Belediyesi'ne "rüşvet" operasyonu:  Çok sayıda gözaltı

Kadıköy Belediyesi'ne "rüşvet" operasyonu: Çok sayıda gözaltı

15 hakim ve savcı meslekten çıkarıldı

15 hakim ve savcı meslekten çıkarıldı

İstanbul merkezli 5 ilde rüşvet operasyonu

İstanbul merkezli 5 ilde rüşvet operasyonu

Kaftancıoğlu: Atatürk Havalimanı'na gidiyoruz

Kaftancıoğlu: Atatürk Havalimanı'na gidiyoruz

Benzine zam: Litresi 22,82 lira oldu

Benzine zam: Litresi 22,82 lira oldu

Kılıçdaroğlu'ndan 'Atatürk Havalimanı' açıklaması: Bu işte bir damla mürekkebi olan herkes vatan hainidir

Kılıçdaroğlu'ndan 'Atatürk Havalimanı' açıklaması: Bu işte bir damla mürekkebi olan herkes vatan hainidir

Konya'da gizemli hastalık: 1200 kişi hastanelik oldu

Konya'da gizemli hastalık: 1200 kişi hastanelik oldu

Çaykur çaya yüzde 43,7 zam yaptı

Çaykur çaya yüzde 43,7 zam yaptı

Şafak Mahmutyazıcıoğlu cinayetinde istenen cezalar belli oldu

Şafak Mahmutyazıcıoğlu cinayetinde istenen cezalar belli oldu

Canlı bomba saldırısı hazırlığındaki IŞİD'li terörist yakalandı

Canlı bomba saldırısı hazırlığındaki IŞİD'li terörist yakalandı

CHP mitinginin afişleri hazır: Kaftancıoğlu cesurdur, yüreklidir, bizimdir

CHP mitinginin afişleri hazır: Kaftancıoğlu cesurdur, yüreklidir, bizimdir

Türkiye Mart'ta 5,55 milyar dolar cari açık verdi

Türkiye Mart'ta 5,55 milyar dolar cari açık verdi

TÜİK verileri: İşsizlik oranı yılın ilk çeyreğinde arttı

TÜİK verileri: İşsizlik oranı yılın ilk çeyreğinde arttı

İsveç NATO üyeliğini görüşmek için Türkiye’ye heyet gönderiyor

İsveç NATO üyeliğini görüşmek için Türkiye’ye heyet gönderiyor