Kovid-19 DNA'sı Neandertallerden geçmiş

BİLİM, 07 Temmuz 2020 11:07

Yeni bir araştırmaya göre, Kovid-19’a bağlı bir DNA dizisi, 60.000 yıl önce Neandertallerden bize geçmiş.

Kovid-19 DNA'sı Neandertallerden geçmiş

Bilim insanları bu özel DNA dizisinin neden koronavirüsten ciddi hastalık riskini artırdığını henüz bilmiyorlar. Ancak Cuma günü çevrimiçi olarak yayınlanan ve henüz bilimsel bir dergide yayınlanmayan yeni bulgular, modern sağlığa ilişkin bazı ipuçlarının nasıl geçmişten kaynaklandığını gösteriyor.

Bu yeni çalışmaya dahil olmayan genetikçi Joshua Akey, “60.000 yıl önce meydana gelen bu melezlenmenin etkisi bugün hâlâ etkili.” diyor.

Çalışmada, Kromozom 3’te altı gene yayılan bu genom parçasının insanlık tarihi boyunca şaşırtıcı bir yolculuğa çıktığı bulundu.

Bir olasılık, Neandertal versiyonunun zararlı olması ve zaman içinde her şeyden daha nadir hale gelmesi. Segmentin Güney Asya’daki insanların sağlığını iyileştirmesi ve belki de bölgedeki virüslere karşı güçlü bir bağışıklık tepkisi sağlaması da mümkün.

Çalışmanın ortak yazarı Svante Paabo, “Bu noktada bunun salt bir spekülasyon olduğunu vurgulamak gerekir.” diyor.

Araştırmacılar Kovid-19’un neden bazı insanlar için diğerlerinden daha tehlikeli olduğunu anlamaya başlıyor. Yaşlı insanların genç hastalardan daha ağır hasta olma olasılığı daha yüksek. Erkekler kadınlardan daha fazla risk altında.

Sosyal eşitsizlik de önemli. Amerika Birleşik Devletleri’nde, siyah insanların, muhtemelen ülkenin kısmen sistemik ırkçılık geçmişinden dolayı, koronavirüsten ciddi şekilde hasta olma olasılığı çok daha yüksek. Bu durum siyah insanların, diyabet gibi kronik hastalıkların yanı sıra yaşam koşulları ve virüse maruz kalmayı artırabilecek işlerde çalışmasına neden oldu.

Genler de önemli bir rol oynuyor. Geçen ay araştırmacılar, İtalya ve İspanya’da Kovid-19 ile ağır hasta olan insanları sadece hafif enfeksiyonları olanlarla karşılaştırdı. Genomda daha büyük bir riskle ilişkili iki yer buldular. Biri Kromozom 9 üzerindeydi ve kan tipini belirleyen bir gen olan ABO’yu içeriyordu. Diğeri, Kromozom 3’teki Neandertal segmentiydi.

Ancak bu genetik bulgular, koronavirüs ile enfekte olan daha fazla insan incelendiğinde hızla güncelleniyor. Geçen hafta, Kovid-19 Taşıyıcı Genetik Girişimi adı verilen uluslararası bir bilim insanı grubu, kan grubuna göre riskin değişmediğini gösteren yeni bir veri seti yayınladı.

Yeni veriler, hastalık ile Kromozom 3 segmenti arasında daha da güçlü bir bağlantı olduğunu gösterdi. Varyantın iki kopyasını taşıyan kişilerin, ağır hastalıktan muzdarip olma olasılığı, olmayanlara göre üç kat daha fazlaydı.

Pazartesi günü yeni veri grubunun yayınlanmasından sonra, Dr. Zeberg, Kromozom 3 segmentinin Neandertallerden aktarılıp aktarılmadığını öğrenmeye karar verdi.

Yaklaşık 60.000 yıl önce, modern insanların bazı ataları Afrika’dan çıktı ve Avrupa, Asya ve Avustralya’yı ulaştı. Bu insanlar Neandertallerle karşılaştı ve melezleşti. Neandertal DNA’sı gen havuzumuza girdikten sonra, Neandertallerin neslinin tükenmesinden çok sonra bile nesiller boyunca yayıldı.

Çoğu Neandertal geninin modern insanlar için zararlı olduğu ortaya çıktı. İnsanların sağlığı üzerinde yük olmuş olabilirler veya çocuk sahibi olmayı zorlaştırmış olabilirlerdi. Sonuç olarak, Neandertal genleri daha nadir hale geldi ve birçoğu gen havuzumuzdan kayboldu.

Ancak bazı genler evrimsel bir üstünlük sağlamış ve oldukça yaygın hale gelmişti. Mayıs ayında, Max Planck Enstitüsü’nden Dr. Zeberg, Dr. Paabo ve Dr. Janet Kelso, Avrupa’daki kadınların üçte birinin Neandertal hormon reseptörü olduğunu keşfetti. Bu reseptör, artan doğurganlık ve daha az düşük yapma ile ilişkili çıktı.

Dr. Zeberg bugün yaygın olan diğer Neandertal genlerinin virüslerle savaşmamıza yardımcı olduğunu biliyordu. Modern insanlar Asya ve Avrupa’ya yayıldığında, Neandertallerin zaten savunma geliştirdikleri yeni virüslerle karşılaşmış olabilirlerdi. O zamandan beri bu genlere sahibiz.

Dr. Zeberg, Neandertal genomlarının çevrimiçi veritabanında Kromozom 3’e baktı. İnsanların ciddi Kovid-19 riskini artıran versiyonun, 50.000 yıl önce Hırvatistan’da yaşayan bir Neandertal’de bulunan versiyonla aynı olduğunu buldu.

Vanderbilt Üniversitesi’nde çalışmaya dahil olmayan bir genetikçi olan Tony Capra, Neandertallerden aldığımız bir yığın DNA’nın aslında belki de diğer virüslere karşı bir fayda sağlamamış olmasının makul olduğunu düşündü. “Ama bu 40.000 yıl önceydi ve işte şimdi bu noktadayız” diyor.

Eski virüslere karşı çalışan bir bağışıklık tepkisinin, yeni koronavirüse karşı aşırı tepki göstermesi mümkün. Ciddi Kovid-19 vakaları geliştiren insanlar genellikle bunu yapar, çünkü bağışıklık sistemleri akciğerlerini yaralayan ve iltihaplanmaya neden olan kontrolsüz saldırılar başlatır.

Dr. Zeberg ve diğer araştırmacılar daha fazla hasta üzerinde inceleme yaptıklarında, bu Neandertal segmentinin Covid-19 ile güçlü bir bağlantı kurmaya devam edip etmediği açık bir soru.

BİLİM, 07 Temmuz 2020 11:07

Yorumlar (0)

Kalan karakter : 450
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Gazze’deki katliama dikkat çeken ‘Sığınak’a uluslararası festivallerde ödül üzerine ödül

Gazze’deki katliama dikkat çeken ‘Sığınak’a uluslararası festivallerde ödül üzerine ödül

Depremde iç mekan yerleşimi de binanın sağlamlığı kadar hayati önem taşıyor!

Depremde iç mekan yerleşimi de binanın sağlamlığı kadar hayati önem taşıyor!

'Hatırlarsanız Mahremiyet Demiştik' bu kez gerçek bir mezatta!

'Hatırlarsanız Mahremiyet Demiştik' bu kez gerçek bir mezatta!

Tutkulu bir düş hikayesi: Hardlove

Tutkulu bir düş hikayesi: Hardlove

Özel'den "Türk tarihi sandıkta yazılmamıştır" diyen Bahçeli'ye: Herhalde sürçülisandır

Özel'den "Türk tarihi sandıkta yazılmamıştır" diyen Bahçeli'ye: Herhalde sürçülisandır

Memuru ve emekliyi enflasyonun altında zam bekliyor

Memuru ve emekliyi enflasyonun altında zam bekliyor

Bahçeli’den Akşener’e çağrı: Ayrışma kararından vazgeçerek partinin başında olmalı

Bahçeli’den Akşener’e çağrı: Ayrışma kararından vazgeçerek partinin başında olmalı

Kılıçdaroğlu'ndan Uğur Dündar'a çok sert mektup: Bu sefer olmaz!

Kılıçdaroğlu'ndan Uğur Dündar'a çok sert mektup: Bu sefer olmaz!

Kılıçdaroğlu: Adaleti öldürürseniz devlet ölür!

Kılıçdaroğlu: Adaleti öldürürseniz devlet ölür!

Akşener'den sürpriz karar! Tarih yazacaktı tarih oldu

Akşener'den sürpriz karar! Tarih yazacaktı tarih oldu

CHP'den Hatay iddiası:  3 bin 389 ölü seçmen oy kullandı

CHP'den Hatay iddiası: 3 bin 389 ölü seçmen oy kullandı

Kılıçdaroğlu: 6’lı masadaki ilişkiler CHP’nin oyunun artmasında etkili oldu

Kılıçdaroğlu: 6’lı masadaki ilişkiler CHP’nin oyunun artmasında etkili oldu

"Dünyadaki güzel olan her şey Güneş'ten gelir, iyi olan her şey insandan gelir."

"Dünyadaki güzel olan her şey Güneş'ten gelir, iyi olan her şey insandan gelir."

Eyüp Aksu: Kimseyi desteklemedik, siyasete girmedik

Eyüp Aksu: Kimseyi desteklemedik, siyasete girmedik

DEM direndi, mazbata Zeydan'a verilecek

DEM direndi, mazbata Zeydan'a verilecek

YSK, Van itirazını gündemine aldı

YSK, Van itirazını gündemine aldı

TÜİK ve ENAG arasında yine uçurum çıktı

TÜİK ve ENAG arasında yine uçurum çıktı

Van’da Abdullah Zeydan kararını protesto eden vatandaşlara polis müdahalesi

Van’da Abdullah Zeydan kararını protesto eden vatandaşlara polis müdahalesi

Van'da mazbata AKP'li adaya verilecek!

Van'da mazbata AKP'li adaya verilecek!

Özgür Özel'den 'Van' açıklaması

Özgür Özel'den 'Van' açıklaması

İstanbul'da gece kulübünde yangın faciası: 29 kişi hayatını kaybetti

İstanbul'da gece kulübünde yangın faciası: 29 kişi hayatını kaybetti

Özgür Özel, en kızgın olduğu CHP'liyi açıkladı

Özgür Özel, en kızgın olduğu CHP'liyi açıkladı

Hakan Bayrakçı'nın anketinde İmamoğlu fark attı

Hakan Bayrakçı'nın anketinde İmamoğlu fark attı

Fatih Erbakan, İBB adayını çekmek için 3 şartını açıkladı

Fatih Erbakan, İBB adayını çekmek için 3 şartını açıkladı

Erdoğan: Sıkıntıların farkındayız, Mehmet Şimşek'e itimadımız tam

Erdoğan: Sıkıntıların farkındayız, Mehmet Şimşek'e itimadımız tam

Özgür Özel: Son kez uyarıyorum!

Özgür Özel: Son kez uyarıyorum!

Kılıçdaroğlu'ndan malum pankartlar için açıklama

Kılıçdaroğlu'ndan malum pankartlar için açıklama

Özgür Özel: Bakanların İstanbul'da ne işi var

Özgür Özel: Bakanların İstanbul'da ne işi var

Hrant Dink cinayeti davasında ara karar

Hrant Dink cinayeti davasında ara karar

TFF, tartışma yaratan hakem toplantısının tamamını yayımladı!

TFF, tartışma yaratan hakem toplantısının tamamını yayımladı!

Cübbeli Ahmet hastaneye kaldırıldı

Cübbeli Ahmet hastaneye kaldırıldı

Sancaktepe’de CHP aleyhine sahte bildiri ve gazete dağıtıldı

Sancaktepe’de CHP aleyhine sahte bildiri ve gazete dağıtıldı

Defne ve Samandağ'da solun zaferi yakın

Defne ve Samandağ'da solun zaferi yakın

Gökhan Yüksel’den İstanbul Ahbaz Kültür Derneği’ne ziyaret

Gökhan Yüksel’den İstanbul Ahbaz Kültür Derneği’ne ziyaret

Cem Vakfı'nda nöbet değişimi yapıldı

Cem Vakfı'nda nöbet değişimi yapıldı

Erkan Baş:  Solcuların birbiriyle tartışması dünyanın en gereksiz işi

Erkan Baş: Solcuların birbiriyle tartışması dünyanın en gereksiz işi

Kadir İnanır hastaneye kaldırıldı

Kadir İnanır hastaneye kaldırıldı

Moskova saldırısında Türkiye bağlantısı

Moskova saldırısında Türkiye bağlantısı

AKP'ye oy veren emekliden Erdoğan'a: Ben senin için arkadaşlarımla kötü oldum

AKP'ye oy veren emekliden Erdoğan'a: Ben senin için arkadaşlarımla kötü oldum

Moskova'da IŞİD saldırısı: Ölü sayısı artıyor, 11 kişi tutuklandı

Moskova'da IŞİD saldırısı: Ölü sayısı artıyor, 11 kişi tutuklandı