Kamuda rant: Doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda yüzde 860 artış

EKONOMİ, 03 Eylul 2021 19:23

Kamuda rant: Doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda yüzde 860 artış

Birgün'den Nurcan Gökdemir'in haberine göre; ihale yapmadan, ilana çıkmadan alım yapılmasına olanak sağlayan doğrudan temin yöntemi ile alım yapma ise 19 yıl boyunca katlanarak arttı. 19 yılın sonunda doğrudan temin ile mal, hizmet ve yapım işi almak için aktarılan tutardaki artış yüzde 860 oldu.

2002 yılında yürürlüğe giren Kamu İhale Kanunu, AKP’nin iktidar olmasının ardından değiştirilerek doğruda temin ihale usulleri arasından çıkartıldı. Bir ihale yöntemi olmayan doğrudan temin, kamunun ihtiyaçlarının, “İlan yayımlamadan, teminat almadan, şirketlerin yeterlik kurallarını aramadan, ihale komisyonu kurmadan” ihale yetkilisi tarafından görevlendirilen kişi veya kişilerin piyasadan fiyat araştırarak alınmasına olanak sağlıyor.

Değişiklikten sonra doğrudan temin ile alım hemen hemen her yıl bir önceki yıla göre artarak yüzbinlerce alım işinde kullanıldı. Kamu kurumlarının İhale Kanunu’nda yer alan kısıtlamalara takılmadan istediklerinden istedikleri mal, hizmet veya yapım işini, istedikleri tutara almalarına olanak sağlayan bu yöntem kamu alımlarını yolsuzluğa en açık hale getiren yöntem olarak biliniyor. İlan yayımlanmadığı, teminat ve yeterlilik alınmadığı, satıcı ile alıcı arasında kotarılan bu alımlar parasal limitler nedeniyle nispeten küçük işlerden büyük zenginlikler ortaya çıkmasına neden oluyor. Bazı kamu idarelerinin bu hükümdeki parasal limitleri aşmak için alımları parçalara bölerek yaptığı devletin resmi raporlarına da yansıyor.

YÜZDE 860 ARTIŞ

Doğrudan teminin ihale yöntem olmaktan çıkartıldığı 2003 yılında 981 milyon TL olan alım tutarı 2020 yılında 9.4 milyar TL’ye ulaştı. 2021’nin ilk yarısının sonunda ise 3.6 milyar TL’lik 189 bin 746 kamu alımı ihalesiz yapıldı. AKP’nin tek başına üçüncü kez iktidar olduğu 2011 yılı 16.9 milyar TL ile doğrudan teminle alımların en çok yapıldığı yıl oldu.

Doğrudan temin yoluyla yapılan alımların yıllar itibarıyla tutarları şöyle:

2003- 981 milyon TL
2004-2.1 milyar TL
2005-4.3 milyar TL
2006-4.7 milyar TL
2007-5 milyar TL
2008-4.9 milyar TL
2009-4.8 milyar TL
2010-5.8 milyar TL
2011-16.9 milyar TL
2012-10.5 milyar TL
2013-6.4 milyar TL
2014-7.4 milyar TL
2015-8.2 milyar TL
2016-3.8 milyar TL
2017-3.2 milyar TL
2018-3.7 milyar TL
2019-7.6 milyar TL
2020-9.4 milyar TL

EN ÇOK MAL ALINIYOR

Doğrudan temin yoluyla her dönem en fazla mal alımı yapılıyor. 2021’in Ocak-Haziran döneminde yapılan 189 bin 746 alımın yüzde 68,70’isini mal, yüzde 2,43’ünü yapım, yüzde 28,78’ini hizmet ve yüzde 0,08’ini de danışmanlık hizmet alımları oluşturdu. Tutar bazında yüzde 63,61 mal alımı, yüzde 4,58 yapım işi, yüzde 31,67 hizmet alımı ve yüzde 0,14 danışmanlık hizmet alımlarına harcandı.

22/d’NİN AÇTIĞI YOL

İhtiyacın sadece tek kişi tarafından karşılanabilmesi, stoklanma olanağı olmayan tıbbi malzemelerin alımı, tahkim davalarında yurtdışından avukatlık hizmeti alınması, oy pusulası alımı gibi işler için düzenlenen doğrudan temin, en fazla belli parasal limitlerin altında kalan alımlarda kullanılıyor.

Maddenin d fıkrasında düzenlenen bu yöntemle son rakamlarla büyükşehirlerde 15 milyar TL, diğerlerinde 5 milyarı aşmayan ihtiyaçlar ile temsil-ağırlama faaliyetleri için doğrudan temin ile alım yapılabiliyor. Aynı ihtiyacın bölünerek alımı yoluna başvurularak by pass edilen bu fıkra çerçevesinde son rakamlarla toplam 3.6 milyar TL’lik doğrudan teminin, 2.1 milyar TL’si kullanıldı.

EKONOMİ, 03 Eylul 2021 19:23

Yorumlar (0)

Kalan karakter : 450
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Sağlık Bakanlığı 'Neyim Var?' uygulamasını hayata geçirdi

Sağlık Bakanlığı 'Neyim Var?' uygulamasını hayata geçirdi

İstanbul'da ekmeğe zam yolda: 2 liradan 2,5 liraya çıkacak

İstanbul'da ekmeğe zam yolda: 2 liradan 2,5 liraya çıkacak

Boğaziçi'nde çadır kurmak isteyen öğrencilere müdahale

Boğaziçi'nde çadır kurmak isteyen öğrencilere müdahale

Akaryakıtta zam dalgası başlıyor

Akaryakıtta zam dalgası başlıyor

Erdoğan: Sosyal medya milli güvenliği tehdit eder konuma gelmiştir

Erdoğan: Sosyal medya milli güvenliği tehdit eder konuma gelmiştir

Bakan Dönmez'den Türkiye Petrolleri ve BOTAŞ açıklaması

Bakan Dönmez'den Türkiye Petrolleri ve BOTAŞ açıklaması

Türkiye'de çocuk işçi gerçeği: Bakanlığın ulaştığı sayı 12 bin 457

Türkiye'de çocuk işçi gerçeği: Bakanlığın ulaştığı sayı 12 bin 457

ÖSYM, YKS ek yerleştirme sonuçlarını açıkladı

ÖSYM, YKS ek yerleştirme sonuçlarını açıkladı

Kılıçdaroğlu'ndan 'faiz kararı' tepkisi: Ya millete ihanet ya da bir sağlık sorunu

Kılıçdaroğlu'ndan 'faiz kararı' tepkisi: Ya millete ihanet ya da bir sağlık sorunu

Tarım işçilerini taşıyan minibüs devrildi: 12 yaralı

Tarım işçilerini taşıyan minibüs devrildi: 12 yaralı

Dışişlerinde 'FETÖ' operasyonu: 29 kişi hakkında gözaltı kararı

Dışişlerinde 'FETÖ' operasyonu: 29 kişi hakkında gözaltı kararı

Dolar, avro ve altın rekor tazeledi

Dolar, avro ve altın rekor tazeledi

Şehit askerin hastaneye getirilişinde ihmali olduğu ileri sürülen başhekim açığa alındı

Şehit askerin hastaneye getirilişinde ihmali olduğu ileri sürülen başhekim açığa alındı

Galatasaray Moskova'dan 3 puanla dönüyor

Galatasaray Moskova'dan 3 puanla dönüyor

Maliye Bakanlığı'ndan gri liste açıklaması: Hak edilmeyen bir sonuçtur

Maliye Bakanlığı'ndan gri liste açıklaması: Hak edilmeyen bir sonuçtur

Kooperatiflere düzenleme getiren teklif TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi

Kooperatiflere düzenleme getiren teklif TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi

Çilem Doğan’ın Yargıtay’daki duruşması ertelendi

Çilem Doğan’ın Yargıtay’daki duruşması ertelendi

Merkez Bankası faizi yüzde 16'ya indirdi: Dolar/TL 9,47'yi gördü

Merkez Bankası faizi yüzde 16'ya indirdi: Dolar/TL 9,47'yi gördü

Merkez Hakem Kurulu Başkanı Serdar Tatlı istifa etti

Merkez Hakem Kurulu Başkanı Serdar Tatlı istifa etti

BTP'den "Var bir hayalimiz" diyen Mersinlilere çağrı

BTP'den "Var bir hayalimiz" diyen Mersinlilere çağrı

Erdoğan'dan "Siyasi cinayetler" açıklaması

Erdoğan'dan "Siyasi cinayetler" açıklaması

DSÖ açıkladı: Koronavirüs pandemisi hayatımızdan ne zaman çıkacak?

DSÖ açıkladı: Koronavirüs pandemisi hayatımızdan ne zaman çıkacak?

Beşiktaş - Galatasaray derbisinin hakemi belli oldu

Beşiktaş - Galatasaray derbisinin hakemi belli oldu

İstanbul Fırıncılar Odası'ndan ekmeğe zam talebi

İstanbul Fırıncılar Odası'ndan ekmeğe zam talebi

Kılıçdaroğlu’ndan faiz kararı öncesi Merkez Bankası bürokratlarına çağrı

Kılıçdaroğlu’ndan faiz kararı öncesi Merkez Bankası bürokratlarına çağrı

Tüketici güven endeksi ekim ayında yüzde 3,6 azaldı

Tüketici güven endeksi ekim ayında yüzde 3,6 azaldı

“İstanbul’un Renkleri” Sergisi Beyoğlu’nda

“İstanbul’un Renkleri” Sergisi Beyoğlu’nda

Resmi Gazete'de yayımlandı: Otoparklarda yeni dönem

Resmi Gazete'de yayımlandı: Otoparklarda yeni dönem

İstanbul’da park halindeki İETT otobüsü yandı

İstanbul’da park halindeki İETT otobüsü yandı

Anayasa Mahkemesi'nden Gezi davası kararı

Anayasa Mahkemesi'nden Gezi davası kararı

PTT, yurt dışı gönderimine yüzde 300’e varan zam yaptı

PTT, yurt dışı gönderimine yüzde 300’e varan zam yaptı

Türkiye'de Koronavirüs: 214 kişi daha hayatını kaybetti, 29 bin 760 yeni vaka

Türkiye'de Koronavirüs: 214 kişi daha hayatını kaybetti, 29 bin 760 yeni vaka

Gümüşhane'deki kazada motokurye yaşamını yitirdi

Gümüşhane'deki kazada motokurye yaşamını yitirdi

Bir işçinin öldüğü ruhsatsız ocağı işleten şahıs tutuklandı

Bir işçinin öldüğü ruhsatsız ocağı işleten şahıs tutuklandı

CHP'li Altay: Milleti ezdirdiniz, cumhurbaşkanını enflasyona ezdirmeyin

CHP'li Altay: Milleti ezdirdiniz, cumhurbaşkanını enflasyona ezdirmeyin

CHP'nin TÜGVA önerisi TBMM'de reddedildi

CHP'nin TÜGVA önerisi TBMM'de reddedildi

Sağlık Bakanı: Okullarımızın kapanması gündemimizde değil

Sağlık Bakanı: Okullarımızın kapanması gündemimizde değil

Konya'daki katliamla ilgili 11 kişiye 7'şer kez müebbet istendi

Konya'daki katliamla ilgili 11 kişiye 7'şer kez müebbet istendi

TTB ve tabip odaları işyerlerinden seslendi: 5 dakikada hekimlik yapılmaz

TTB ve tabip odaları işyerlerinden seslendi: 5 dakikada hekimlik yapılmaz

Kılıçdaroğlu ve Akşener görüştü: Türkiye’ye dışarıdan yapılacak hiçbir müdahaleyi doğru bulmayız

Kılıçdaroğlu ve Akşener görüştü: Türkiye’ye dışarıdan yapılacak hiçbir müdahaleyi doğru bulmayız